(Ga 4,5-42)

Bước vào Chúa Nhật thứ III Mùa Chay năm A, phụng vụ Lời Chúa dẫn chúng ta vào một hành trình thiêng liêng thật sâu sắc: từ sa mạc khô cằn của dân Ít-ra-en trong Sách Xuất Hành (Xh 17, 3-7), đến lời khẳng định tràn đầy hy vọng của Thánh Phao-lô Tông đồ trong thư gửi tín hữu Rô-ma (Rm 5, 1-2. 5-8), và cao điểm là cuộc gặp gỡ đầy biến đổi giữa Đức Giê-su Ki-tô với người phụ nữ Sa-ma-ri-a trong Tin Mừng theo Thánh Gio-an (Ga 4,5-42). Tất cả chung quy vào lời mời gọi tha thiết của Thiên Chúa trong (Tv 94, 1-2. 6-7. 8-9): “Ước chi hôm nay các bạn nghe tiếng Người: “Các ngươi đừng cứng lòng!”

Cơn khát

Cơn khát là hình ảnh nổi bật xuyên suốt. Dân Ít-ra-en khát nước giữa sa mạc, nên kêu trách và thử thách Thiên Chúa tại Mê-ri-ba và Ma-xa. Họ hỏi: “Chúa có ở với chúng tôi hay không?” (Xh 17,7) Đây không chỉ là cơn khát thể lý, nhưng là cơn khát niềm tin. Khi gian nan ập đến, họ quên mất những kỳ công Chúa đã làm. Tảng đá trở thành nơi thử thách lòng người: cứng như đá là trái tim nghi ngờ.

Lời Chúa trong Thánh Vịnh 94, 1-2. 6-7. 8-9 nhắc lại biến cố ấy như một lời cảnh tỉnh chúng ta: “Ðừng cứng lòng như ở Mê-ri-ba, như hôm ở Ma-xa trong khu rừng vắng, nơi mà cha ông các ngươi đã thử thách Ta, họ đã thử Ta mặc dầu đã thấy công cuộc của Ta”.

Mùa Chay chính là sa mạc thiêng liêng, nơi Thiên Chúa dẫn chúng ta đi vào cõi thinh lặng để đối diện với chính mình. Ở đây, chúng ta khám phá ra những khô cằn trong tâm hồn như: ích kỷ, nóng giận, ganh tị, hay những thói quen tội lỗi. Có lúc bệnh tật hay thất bại ập đến, chúng ta cầu xin mà dường như vô vọng. Ta cũng có thể tự hỏi: “Chúa có ở với con không?”

Thiên Chúa làm thoả mãn cơn khát

Nhưng giữa sa mạc ấy, Thiên Chúa vẫn cho nước vọt lên từ tảng đá. Thánh Phao-lô khẳng định: “Lòng mến Chúa đổ vào lòng chúng ta nhờ Thánh Thần.” (Rm 5, 5) Thiên Chúa không đợi chúng ta nên hoàn hảo mới yêu thương. “Trong lúc chúng ta còn là tội nhân, thì theo kỳ hẹn, Chúa Ki-tô đã chết vì chúng ta.” (Rm 5, 8) Thập giá chính là bằng chứng hùng hồn nhất chứng tỏ rằng Chúa đang ở với ta, và ở vì ta.

Cao điểm của mạc khải ấy là cuộc gặp gỡ bên giếng Gia-cóp. Người phụ nữ Sa-ma-ri-a mang trong mình một cơn khát sâu xa hơn nước giếng: khát yêu thương, khát được chấp nhận, khát một đời sống mới. Chị đã tìm hạnh phúc nơi nhiều mối tương quan, nhưng vẫn không thỏa mãn. Đức Giê-su nói: “Ai uống nước Ta sẽ cho thì không bao giờ còn khát nữa.”(Ga 4,14) Nước ấy chính là ân sủng, là sự sống thần linh, là tình yêu Thiên Chúa đổ vào lòng ta. Đấng Cứu Thế giả vờ khát nước đến xin người đàn bà nước để trao ban thứ nước ân sủng khỏi khát đời đời.

Thánh Ephrem viết: “Khi khát nước, Chúa chúng ta đã ngó đầu vào miệng giếng; Ngài xin người đàn bà nước uống. Từ giếng nước, Ngài đã câu được một tâm hồn. Nhưng tâm hồn ấy đã lại câu tiếp được cả dân trong thành” (Thánh Thi Giáng sinh số 4, 43-44).

Đúng như lời Kinh Tiền Tụng thánh lễ hôm nay diễn tả: “Khi người phụ nữ xứ Sa-ma-ri-a cho nước uống, Người đã ban cho bà đức tin. Vì Người tha thiết ước mong bà tin vững mạnh, nên đã đốt lên trong lòng bà ngọn lửa yêu mến Chúa…”

Điều đáng chú ý: Chúa không lên án chị, nhưng dẫn chị đến sự thật. Người chạm vào vết thương của chị, không để làm chị xấu hổ, mà để chữa lành. Và khi được chạm đến bởi lòng thương xót, chị bỏ vò nước lại, trở thành người loan báo Tin Mừng. Từ một tâm hồn khô cằn, mạch nước đã vọt lên.

Hãy mở lòng mình ra cho mạch nước vọt lên

Lời nguyện nhập lễ hôm nay chỉ cho ta “cách chữa lành những vết thương tội lỗi” là : ăn chay, cầu nguyện, chia cơm sẻ áo. Ba việc ấy không phải là hình thức bên ngoài, nhưng là con đường mở lòng cho mạch nước ân sủng tuôn trào.

Ăn chay giúp ta nhận ra cơn khát thật của mình. Khi tự nguyện từ bỏ một điều gì đó, ta ý thức rằng chỉ mình Chúa mới làm ta no thỏa. Cầu nguyện là ngồi lại bên “giếng” với Đức Giê-su, để nghe tiếng Người. Và chia cơm sẻ áo là để mạch nước tình yêu không bị giữ lại cho riêng ta, nhưng chảy ra cho anh chị em.

“Ước chi hôm nay các bạn nghe tiếng Người.” Chữ “hôm nay” thật quan trọng. Không phải ngày mai, không phải khi ta hoàn hảo hơn, mà là hôm nay. Hôm nay, giữa bao bận rộn, giữa những khô khan, Chúa vẫn nói. Vấn đề là ta có cứng lòng không? Trái tim cứng cỏi giống như tảng đá chưa được đập vỡ. Nhưng khi ta để Lời Chúa chạm vào, tảng đá ấy có thể trở thành nguồn nước.

Mùa Chay không phải là thời gian buồn bã, nhưng là thời gian của hy vọng. Vì Thiên Chúa của chúng ta là “Đá Tảng cứu độ”. Đá không còn là biểu tượng của cứng lòng, nhưng là nền tảng vững chắc. Từ cạnh sườn Đức Ki-tô trên thập giá, nước và máu đã chảy ra mạch nước cứu độ cho nhân loại.

Ước mong sao, khi chúng ta quỳ gối trước nhan Chúa, ta thật sự nghe tiếng Người, dám mang những khát vọng, yếu đuối và tội lỗi của mình đến với Chúa. Và ước gì, sau khi được uống nước hằng sống, mỗi người chúng ta cũng biết để “vò nước” lại, bỏ đi những bám víu cũ, để trở thành chứng nhân của lòng thương xót.

Xin Chúa là Đấng rất từ bi nhân hậu thương nhìn đến chúng con, nâng đỡ chúng con trong hành trình Mùa Chay này. Để từ sa mạc khô cằn của tội lỗi, mạch nước ân sủng vọt lên trong tâm hồn, dẫn chúng con đến sự sống đời đời. Amen.

Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ