Bài giảng của Đức Thánh Cha Lêô XIV

Tối Thứ Bảy Vọng Phục Sinh, Đức Thánh Cha đã chủ sự Thánh Lễ với rất đông tín hữu hiện diện bên trong Đền thờ thánh Phêrô, cùng với nhiều người tham dự từ bên ngoài, tại quảng trường thánh Phêrô, qua màn hình lớn.

Thánh lễ Canh thức Vượt Qua được mở đầu với nghi thức làm phép lửa và nến phục sinh. Kế đến, một thầy phó tế đã công bố Tin Mừng Phục Sinh. Sau phần phụng vụ Lời Chúa với 7 bài đọc Cựu Ước, một bài Thánh Thư và Tin Mừng, Đức Thánh Cha bắt đầu bài giảng:

“Mầu nhiệm thánh của đêm nay […] phá tan hận thù, uốn cong sự cứng cỏi của những kẻ quyền thế, mang lại hoà thuận và bình an” (Bài công bố Tin Mừng Phục Sinh).

Như thế, anh chị em thân mến, khi bắt đầu buổi cử hành này, thầy phó tế đã cất lời ca tụng ánh sáng của Đức Kitô Phục Sinh, được biểu tượng nơi cây Nến Phục Sinh. Từ một cây nến duy nhất ấy, tất cả chúng ta đã thắp sáng những ngọn nến của mình, và mỗi người, cầm trên tay ánh sáng nhỏ được lấy từ cùng một nguồn lửa, đã làm sáng lên cả ngôi đại thánh đường này. Đó là dấu chỉ của ánh sáng Phục Sinh, ánh sáng hiệp nhất chúng ta trong Hội Thánh để trở thành ánh sáng cho thế gian. Đáp lại lời công bố của thầy phó tế, chúng ta thưa “amen”, nói lên quyết tâm đón nhận sứ mạng ấy, và lát nữa đây, chúng ta sẽ lặp lại lời tuyên xưng “có” của chúng ta khi canh tân Lời hứa Rửa tội.

Anh chị em rất thân mến, đây là Đêm Canh thức tràn đầy ánh sáng, cổ xưa nhất trong truyền thống Kitô giáo, được gọi là “mẹ của mọi đêm canh thức”. Trong đó, chúng ta sống lại ký ức về chiến thắng của Chúa sự sống trên sự chết và âm phủ. Chúng ta cử hành điều này sau khi trải qua, trong những ngày vừa qua, như trong một đại cử hành duy nhất, các mầu nhiệm Cuộc Thương Khó của Đức Kitô, Đấng là Thiên Chúa làm “người đau khổ” (Is 53,3), “bị người đời khinh khi ruồng rẫy” (ibid.), chịu khổ hình và bị đóng đinh, vì chúng ta.

Còn tình yêu nào lớn hơn? Còn sự nhưng không nào trọn vẹn hơn? Đấng Phục Sinh chính là Đấng Tạo Hóa của vũ trụ, Đấng đã cho chúng ta hiện hữu từ hư vô ở thuở ban đầu của lịch sử, thì cũng chính trên thập giá, để tỏ tình yêu vô biên cho chúng ta, Người đã ban tặng sự sống cho chúng ta.

Bài đọc thứ nhất đã nhắc lại điều đó với trình thuật về nguồn gốc mọi sự. Lúc khởi đầu, Thiên Chúa đã tạo dựng trời đất (x. St 1,1), làm cho hỗn mang trở thành vũ trụ, khiến bừa bộn nên hài hòa, và trao cho chúng ta, được dựng nên theo hình ảnh và giống với Người, nhiệm vụ làm người quản lý. Và ngay cả khi, bởi tội lỗi, con người đã không đáp lại kế hoạch ấy, Thiên Chúa vẫn không bỏ rơi họ, nhưng đã mạc khải một cách còn đáng kinh ngạc hơn nữa khuôn mặt đầy lòng thương xót của Người trong sự tha thứ.

“Mầu nhiệm thánh của đêm nay”, vì thế, bén rễ ngay cả nơi thất bại đầu tiên của nhân loại, và trải dài qua hàng thế kỷ như một hành trình hòa giải và ân sủng.

Trên hành trình ấy, phụng vụ đã trình bày cho chúng ta một số chặng đường qua các bản văn Kinh Thánh mà chúng ta vừa nghe. Phụng vụ nhắc lại cách Thiên Chúa đã ngăn tay ông Abraham, khi ông sẵn sàng hiến tế con mình là Isaác, để cho thấy Người không muốn sự chết của chúng ta, nhưng muốn chúng ta hiến dâng chính mình để trở thành, trong tay Người, những chi thể sống động của một dòng dõi được cứu độ (x. St 22,11-12.15-18). Cũng vậy, phụng vụ mời gọi chúng ta suy niệm về cách Chúa đã giải thoát dân Israel khỏi ách nô lệ Ai Cập, biến biển cả, nơi của sự chết và chướng ngại không thể vượt qua, thành cánh cửa mở ra một đời sống mới và tự do. Và cùng một sứ điệp ấy đã vang vọng trong lời các ngôn sứ, nơi chúng ta nghe thấy những lời ca tụng Chúa như vị phu quân mời gọi và quy tụ (x. Is 54,5-7), như nguồn suối giải khát, như nước làm trổ sinh (x. Is 55,1.10), như ánh sáng chỉ đường bình an (x. Br 3,14), như Thần Khí biến đổi và canh tân tâm hồn (Ed 36,26).

Trong tất cả những thời điểm ấy của lịch sử cứu độ, chúng ta đã thấy Thiên Chúa đáp lại sự cứng cỏi của tội lỗi, thứ chia rẽ và giết chết, bằng quyền năng của tình yêu, điều hiệp nhất và ban lại sự sống. Chúng ta đã cùng nhau tưởng nhớ những điều đó, xen kẽ với các Thánh vịnh và lời nguyện, để nhắc nhở rằng, nhờ cuộc Vượt Qua của Đức Kitô, “được mai táng với Người trong sự chết […] chúng ta cũng được bước đi trong đời sống mới, […] đã chết đối với tội lỗi, nhưng sống cho Thiên Chúa trong Đức Kitô Giêsu” (Rm 6,4-11), được thánh hiến trong Bí tích Rửa tội cho tình yêu của Chúa Cha, hiệp nhất trong sự hiệp thông của các thánh, và nhờ ân sủng trở nên những viên đá sống động để xây dựng Nước của Người (x. 1Pr 2,4-5).

Trong ánh sáng ấy, chúng ta đọc lại trình thuật Phục Sinh mà chúng ta đã nghe trong Tin Mừng theo thánh Matthêu. Sáng sớm ngày Phục Sinh, các phụ nữ, vượt thắng đau khổ và sợ hãi, đã lên đường. Họ muốn đến mộ của Đức Giêsu. Họ nghĩ sẽ thấy ngôi mộ được niêm phong, với một tảng đá lớn chặn cửa và lính canh đứng gác. Đó chính là tội lỗi: một rào cản nặng nề đóng kín và tách chúng ta khỏi Thiên Chúa, tìm cách làm cho những lời hy vọng của Người chết đi trong chúng ta. Tuy nhiên, bà Maria Mađalêna và bà Maria khác đã không để mình bị đe dọa. Họ đã đến mộ, và nhờ đức tin và tình yêu của mình, họ trở thành những chứng nhân đầu tiên của sự Phục Sinh. Trong trận động đất và nơi thiên thần ngồi trên tảng đá đã lăn đi, họ đã thấy quyền năng của tình yêu Thiên Chúa mạnh hơn mọi sức mạnh của sự dữ, có thể “xua tan hận thù” và “uốn cong sự cứng cỏi của những kẻ quyền thế”. Con người có thể giết chết thân xác, nhưng sự sống của Thiên Chúa tình yêu là sự sống đời đời, vượt trên sự chết và không một ngôi mộ nào có thể giam giữ. Như thế, Đấng chịu đóng đinh đã hiển trị từ thập giá, thiên thần đã ngồi trên tảng đá, và Đức Giêsu đã hiện ra với họ và nói: “Chào chị em!” (Mt 28,9).

Anh chị em thân mến, đó cũng là sứ điệp của chúng ta hôm nay, là cuộc gặp gỡ mà chúng ta muốn làm chứng, bằng lời nói của đức tin và bằng các việc làm của đức ái, khi hát lên bằng chính đời sống mình lời “Alleluia” mà chúng ta tuyên xưng bằng môi miệng (x. Thánh Augustinô, Bài giảng 256, 1). Như các phụ nữ đã chạy đi loan báo cho các anh em, chúng ta cũng muốn, đêm nay, từ Vương cung thánh đường này, lên đường để mang Tin Mừng đến cho mọi người rằng Đức Giêsu đã sống lại, và nhờ quyền năng của Người, khi sống lại với Người, chúng ta cũng có thể làm cho một thế giới mới được sinh ra, một thế giới của hòa bình và hiệp nhất, như “một đoàn dân vô số người và đồng thời […] một người duy nhất, bởi vì dù các Kitô hữu là nhiều, nhưng chỉ có một Đức Kitô” (Thánh Augustinô, Giải thích các Thánh vịnh, 127,3).

Các anh chị em hiện diện nơi đây, đến từ nhiều nơi trên thế giới, những người sắp lãnh nhận Bí tích Rửa tội, được thánh hiến cho sứ mạng này. Sau hành trình dài của thời kỳ dự tòng, hôm nay họ được tái sinh trong Đức Kitô để trở nên thụ tạo mới (x. 2Cr 5,17), là những chứng nhân của Tin Mừng. Cho họ, và cho tất cả chúng ta, chúng ta lặp lại điều Thánh Augustinô đã nói với các Kitô hữu thời của ngài: “Hãy loan báo Đức Kitô, hãy gieo vãi […], hãy rải khắp nơi điều anh em đã cưu mang trong lòng” (Bài giảng 116, 23-24).

Anh chị em thân mến, ngay trong thời đại chúng ta, cũng không thiếu những ngôi mộ cần được mở ra, và thường là những tảng đá nặng nề che phủ chúng và được canh giữ đến mức tưởng chừng không thể lay chuyển. Có những tảng đá đè nặng trên tâm hồn con người như sự mất niềm tin, sợ hãi, ích kỷ, oán hận; những tảng đá khác, là hệ quả của những điều nội tâm ấy, làm tan vỡ các mối liên kết giữa chúng ta, như chiến tranh, bất công, sự khép kín giữa các dân tộc và quốc gia. Đừng để mình bị tê liệt! Nhiều người nam và nữ, trong dòng lịch sử, với sự trợ giúp của Thiên Chúa, đã lăn những tảng đá ấy đi, có khi với rất nhiều khó khăn, đôi khi phải trả giá bằng chính mạng sống, nhưng đã mang lại những hoa trái tốt lành mà hôm nay chúng ta vẫn còn được hưởng. Họ không phải là những nhân vật xa vời, nhưng là những con người như chúng ta, những người, nhờ sức mạnh của ân sủng của Đấng Phục Sinh, trong đức ái và sự thật, đã can đảm nói, như Thánh Tông đồ Phêrô nói “những lời của Thiên Chúa” (1Pr 4,11), và hành động “bằng sức mạnh Thiên Chúa ban, để trong mọi sự Thiên Chúa được tôn vinh” (ibid.).

Chúng ta hãy để mình được đánh động bởi gương sáng của họ, và trong Đêm Thánh này, hãy làm cho quyết tâm của họ trở thành của chúng ta, để ở mọi nơi và mọi thời, những hồng ân Phục Sinh của sự hoà thuận và bình an được lớn lên và sinh hoa trái trên toàn thế giới.

Vatican News