(Mt 1,16.18-21.24a)

Khi nắng xuân về chẳng những tại quê hương Việt Nam, mà khắp nơi trên toàn thế giới đều hân hoan mừng lễ Thánh Giu-se kính yêu, vì Ngài là quan thầy của cả Hội Thánh. Trong Tin Mừng, chúng ta đã từng nghe Chúa Giê-su đặt câu hỏi rất sâu sắc: “Ai là người tôi tớ trung tín và khôn ngoan mà ông chủ đặt lên coi sóc gia nhân?” (Mt 24,45). Câu hỏi trên không chỉ là một dụ ngôn, nhưng còn là một lời mời gọi suy nghĩ về những con người sống trung thành với Thiên Chúa trong âm thầm và trách nhiệm.

Hôm nay, khi mừng lễ Thánh Giu-se, Hội Thánh cho chúng ta chiêm ngắm một con người đã sống trọn vẹn điều đó như chúng ta vẫn hát: “Đây là  tôi tớ trung tín và đây là tôi tớ khôn ngoan mà Thiên Chúa đã đặt lên coi sóc gia đình Người” (Hoàng Đan).

Công chính vì biết lắng nghe Lời Chúa

Tin Mừng kể rằng: “Giu-se bạn của bà là người công chính” (Mt 1,19). Trong Kinh Thánh, “công chính” không chỉ có nghĩa là sống đạo đức, nhưng còn là người hoàn toàn đặt cuộc đời mình theo ý muốn của Thiên Chúa.

Khi biết Đức Ma-ri-a mang thai, Thánh Giu-se rơi vào một tình huống vô cùng khó khăn. Theo luật Do Thái, Đức Ma-ri-a có thể bị kết án rất nặng. Nhưng Tin Mừng nói rằng Thánh Giu-se “định tâm lìa bỏ bà cách kín đáo (Mt 1,19). Điều này cho thấy một trái tim đầy lòng thương xót.

Chính lúc ấy Thiên Chúa can thiệp qua giấc mộng: “Hỡi Giu-se con vua Đa-vít, đừng ngại nhận Ma-ri-a về làm bạn mình, vì Ma-ri-a mang thai là bởi phép Chúa Thánh Thần.” (Mt 1,20) Và ngay lập tức Tin Mừng viết: “Khi tỉnh dậy, Giu-se đã thực hiện như lời Thiên Thần Chúa truyền.” (Mt 1,24) Không một lời phản đối, không một câu hỏi. Thánh Giu-se nghe và làm. Đó chính là dấu hiệu của một người tôi tớ trung tín.

Trong Tông huấn Patris Corde, Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô viết rằng: “Thánh Giu-se là người biết lắng nghe Thiên Chúa trong im lặng và đón nhận kế hoạch của Ngài với lòng tin tưởng.”

Trung tín trong trách nhiệm

Cuộc đời của Thánh Giu-se không có phép lạ ngoạn mục, không có bài giảng lớn lao. Ngài chỉ là một người thợ mộc bình thường tại Na-da-rét. Nhưng chính trong những điều nhỏ bé ấy, Thánh Giu-se đã sống một sự trung thành phi thường.

Khi vua Hê-rô-đê tìm giết Hài Nhi, sứ thần báo mộng cho Thánh Giu-se:“ Hãy thức dậy, đem Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai-cập”(Mt 2,13). Tin Mừng kể một chi tiết rất đơn giản nhưng đầy ý nghĩa: “Ông thức dậy, đem Hài Nhi và mẹ Người lên đường trốn sang Ai-cập đang lúc ban đêm.” (Mt 2,14)Thánh Giu-se không chần chừ. Giữa đêm tối, ông lên đường. Một chuyến đi đầy nguy hiểm, nhưng ông vẫn đi vì trách nhiệm bảo vệ Con Thiên Chúa.

Trong Cựu Ước, sách Châm Ngôn viết: “Người trung tín sẽ được chan chứa phúc lành.” (Cn 28,20) Chính sự trung tín của Thánh Giu-se đã trở thành chiếc khiên bảo vệ Chúa Giê-su và Đức Ma-ri-a. Thiên Chúa trao phó kho tàng quý giá nhất của Ngài cho một người thợ mộc nghèo ở Na-da-rét. Điều đó cho thấy: Thiên Chúa không tìm những người nổi tiếng, nhưng tìm những con người trung thành.

Khôn ngoan biết phân định

Thánh Giu-se không những trung tín, mà còn khôn ngoan nữa. Sự khôn ngoan của Thánh Giu-se không phải là trí thông minh theo nghĩa trần thế, nhưng là khả năng nhận ra ý Chúa trong những hoàn cảnh phức tạp.

Sau khi từ Ai Cập trở về, Giu-se nghe tin con vua Hê-rô-đê đang cai trị xứ Giu-đê. Tin Mừng kể rằng: “Ðược báo trong giấc mộng, ông lánh sang địa phận xứ Ga-li-lê-a, và lập cư trong thành gọi là Na-da-rét,” (Mt 2,22–23). Thánh Giu-se biết lắng nghe những dấu chỉ của Thiên Chúa và chọn con đường an toàn nhất cho gia đình. Quả thật: “Kính sợ Chúa là đầu mối sự khôn ngoan.” (Cn 9,10) Thánh Giu-se chính là người sống điều đó. Sự khôn ngoan của thánh nhân bắt nguồn từ lòng kính sợ Thiên Chúa và sự vâng phục tuyệt đối.

Thánh Giu-se, người cha âm thầm nhưng vĩ đại

Một điều đặc biệt là trong Tin Mừng, Thánh Giu-se không nói một lời nào. Không có câu nói nào của ngài được ghi lại. Nhưng chính sự thinh lặng ấy lại nói lên rất nhiều.

Trong Patris Corde, Đức cố Giáo Hoàng Phan-xi-cô gọi Giu-se là “người cha trong bóng tối”, một người cha không tìm vinh quang cho mình, nhưng dành tất cả cho gia đình.

Thánh Giu-se đã dạy Chúa Giê-su lao động và cầu nguyện. Ngài dạy Chúa Giê-su sống như một người Do Thái trung thành. Có thể nói, trong ngôi nhà nhỏ Na-da-rét, Thánh Giu-se đã góp phần hình thành nhân cách nhân loại của Đức Giê-su.

Ở đời, thường ca ngợi những người nổi tiếng, quyền lực hay thành công lớn. Nhưng Thánh Giu-se nhắc chúng ta rằng sự thánh thiện thường được xây dựng trong những điều bình thường nhất.

Biết bao người cha, người mẹ, người lao động âm thầm nuôi sống gia đình. Biết bao linh mục, tu sĩ, giáo lý viên phục vụ trong thầm lặng. Họ giống như Thánh Giu-se những người tôi tớ trung tín của Thiên Chúa. Chúa Giê-su đã nói: “Ai trung tín trong việc nhỏ thì cũng trung tín trong việc lớn.” (Lc 16,10) Thánh Giu-se không làm những việc vĩ đại trước mắt thế gian, nhưng ngài trung tín trong từng bổn phận nhỏ bé. Và chính vì thế Thiên Chúa đã trao cho ngài một sứ mạng lớn lao.

Mừng lễ Thánh Giu-se, bạn trăm năm Đức Trinh Nữ Ma-ri-a, một mẫu gương tuyệt vời về sự trung tín và khôn ngoan. Kính xin Thánh Giu-se giúp mỗi người chúng ta biết sống trung thành với ơn gọi của mình: trong gia đình, trong công việc, trong đời sống đức tin, để khi nhìn vào cuộc đời của chúng ta, Thiên Chúa cũng có thể nói như trong Tin Mừng: “Hỡi đầy tớ tốt lành và trung tín, hãy vào hưởng sự vui mừng của chủ ngươi.” (Mt 25,21) Amen.

Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ