Người Việt chúng ta thường nói: “Yêu cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi”. Tác giả thư Do Thái lại khẳng định: “Chúa thương ai thì mới sửa dạy người ấy và có nhận ai làm con thì mới cho roi cho vọt”. Như thế, điểm gặp gỡ giữa văn hóa Việt Nam và truyền thống Thánh Kinh ở quan niệm rằng, việc sửa dạy khiển trách là cần thiết để giúp con người trưởng thành. Lửa thử vàng, gian nan thử đức.
CỬA HẸP
CHÚA NHẬT XXI THƯỜNG NIÊN - NĂM C
Lc 13, 22-30
Người Việt chúng ta thường nói: “Yêu cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi”. Tác giả thư Do Thái lại khẳng định: “Chúa thương ai thì mới sửa dạy người ấy và có nhận ai làm con thì mới cho roi cho vọt”. Như thế, điểm gặp gỡ giữa văn hóa Việt Nam và truyền thống Thánh Kinh ở quan niệm rằng, việc sửa dạy khiển trách là cần thiết để giúp con người trưởng thành. Lửa thử vàng, gian nan thử đức. Những khó khăn thất bại chúng ta gặp trên đường đời cũng giống như những bài học quý giá, nếu biết chân thành đón nhận sẽ giúp ta thành công trong tương lai. Như cây nho cần được cắt tỉa để có nhiều trái hơn, con người cũng cần được sửa dạy để nên hoàn thiện. Một văn sĩ người Pháp đã viết: “Con người không được giáo dục, như thú hoang được thả vào đô thị, gặp ai nó cắn người đó”.
“Hãy vào qua cửa hẹp!”. Đó là lời mời gọi của Chúa Giêsu. Ai trong chúng ta cũng hiểu Chúa Giêsu muốn ám chỉ một cuộc sống có kỷ luật và tuân theo giáo huấn của Người. Thông thường, người ta học điều xấu thì rất nhanh và rất dễ, nhưng học điều tốt thì rất chậm và rất khó. “Cửa hẹp” mà Chúa Giêsu muốn nói ở đây chính là sự kiên nhẫn và chuyên tâm thực hiện Lời Chúa. Để thực thi Lời Chúa, chúng ta phải trải qua những cố gắng hy sinh. Như những vận động viên muốn đạt giải quán quân phải khổ chế tập luyện, những ai muốn nên thánh phải chấp nhận tuân giữ những kỷ luật khắt khe. Một lối sống giả tạo bề ngoài sẽ bị kết án là “đồ bất chính”. Giáo huấn Tin Mừng cần được thấm nhuần và trở nên nguồn động lực cho cuộc sống chúng ta, chứ không chỉ hời hợt bề ngoài. Chúa lên án những ai chỉ giữ Đạo bằng môi miệng, còn thực tế thì đủ mọi mưu mô tính toán và gian lận.
Lời Chúa không chỉ bao gồm sự ngọt ngào, mà còn sự cay đắng; không chỉ có những lời khen ngợi mà còn những lời trách móc. Người có đức tin trưởng thành biết đón nhận cả sự ngọt ngào và cay đắng của Lời Chúa để tự ngẫm và sửa mình, nhờ đó nên hoàn thiện.
“Cửa hẹp”, theo tác giả thư Do Thái, đó là sự kiên nhẫn trong thử thách. “Anh em hãy kiên trì để cho Thiên Chúa sửa dạy. Người đối xử với anh em như với những người con. Thật vậy, có đứa con nào mà người cha không sửa dạy?” Những gian khó mà chúng ta gặp phải trên đường đời, nếu được đón nhận bằng cái nhìn đức tin, sẽ được coi như sự sửa dạy của Chúa để chúng ta nên con người hoàn thiện. Mà nếu Chúa sửa dạy ai, là vì Ngài yêu thương người đó và muốn kéo người đó lên kẻo chìm sâu trong bùn lầy.
Giáo huấn của Chúa cũng nhằm phê phán lối suy nghĩ mang tính “tự tôn” của khá nhiều người Do Thái đương thời, nhất là giới Pharisiêu và Luật sĩ. Họ coi trọng những chức danh, những tước hiệu cùng với trang phục bề ngoài và coi đó là những lý do để tự hào và coi thường người khác. Họ nghĩ mình thuộc về dân Chúa chọn, được ưu tuyển và có nhiều lợi thế, chắc chắn họ được Chúa yêu thương hơn. Những người đợi ở cửa phòng tiệc sau khi cửa đã đóng lại cố tìm cách trưng dẫn những bằng chứng cho thấy mối thân thiện của họ với ông chủ, nhưng ông đã tuyên bố dứt khoát: “Ta không biết các anh từ đâu đến. Cút đi cho khỏi mắt ta, hỡi tất cả những quân làm điều bất chính”. Trong bối cảnh này, việc gợi lại những bữa ăn uống với ông chủ hay những kỷ niệm đẹp với ông chỉ là sự che đậy một lối sống bất nhân.
Cuộc sống có một định hướng và một mục đích trong tương lai. Trong khi hưởng thụ cuộc sống hiện tại, chúng ta không quên mục đích và định hướng ấy, dù cuộc đời đau khổ hay hạnh phúc, dù cuộc sống ngắn hay dài. Ngôn sứ Isaia nói đến ngày mà muôn dân sẽ quy tụ để tôn vinh Thiên Chúa. Lúc đó, những người công chính sẽ được hưởng vinh quang và phần thưởng Chúa hứa ban cho người trung thành. Đó cũng là lúc mà Chúa Giêsu gọi là “từ đông tây nam bắc đến dự tiệc trong Nước Thiên Chúa”. Tiếc thay, những người vẫn tự hào cho mình là “con dòng cháu giống” lại bị đuổi ra ngoài, nơi chỉ có khóc lóc nghiến răng, tức là chỉ có đau khổ và thù hận.
Hãy sống thật trước mặt Chúa và trước mặt anh em. Điều ưu tiên đối với người tín hữu là làm sao để sống tốt giữa một cuộc đời đầy biến động, “tâm bất biến giữa cuộc đời vạn biến”. Như đóa sen vươn lên giữa bùn lầy mà vẫn thanh tao và tỏa hương thơm ngát, chúng ta được mời gọi kiên trì và vững tin. Đó là mối ưu tư hàng đầu chi phối mọi suy nghĩ và hành động của chúng ta. Ai chấp nhận đi qua cửa hẹp sẽ gặt được hoa trái là bình an và công chính, như Thánh Phaolô khẳng định với chúng ta. +TGM Giuse Vũ Văn Thiên
