Với gợi ý khai mạc tuần tĩnh tâm năm, Đức cha Giu-se Đỗ Quang Khang – Giám mục Giáo phận Bắc Ninh, mời gọi quý cha cùng suy niệm về đề tài: Linh mục, sống phận lữ khách khi cùng nhau loan báo Tin Mừng. Đề tài này được gợi hứng từ bối cảnh Giáo hội hoàn vũ vừa khép lại những phiên họp khoáng đại lần II của Thượng hội đồng Giám mục thế giới XVI xoay quanh chủ đề: “Hướng đến một Giáo hội hiệp hành”; bên cạnh đó là Thông điệp thứ tư “Dilexit nos – Ngài đã yêu thương chúng ta” của Đức Thánh Cha Phan-xi-cô mới ban hành vào ngày 24/10/2024; cùng với việc chuẩn bị Năm Thánh 2025 theo Thư mục vụ của Hội đồng Giám mục Việt Nam; đồng thời với việc TGP Hà Nội đang từng bước triển khai định hướng mục vụ dựa trên Văn kiện hậu Công nghị của TGP, và nhất là tin vui từ Tòa Thánh khi Đức Thánh Cha bổ nhiệm một Giám mục phụ tá cho TGP Hà Nội.

Vài ý tưởng gợi lên qua các bài suy niệm

Từ những suy tư trong Kinh Thánh, Đức cha giảng phòng đã trình bày với quý cha 6 bài gợi ý suy niệm xoay quay cụm từ “loan báo Tin Mừng”. Bởi lẽ, loan báo Tin Mừng vốn là bản chất và sứ mạng thiết yếu của Giáo Hội nhằm đem lại ơn cứu độ đến với mọi người. Việc loan báo Tin Mừng không là sở hữu của cá nhân nào và cũng không thuộc về một nhóm nào, nhưng là lệnh truyền của Chúa Giê-su dành cho mọi thành phần trong Giáo Hội. Trong đó, loan báo Tin Mừng là sứ mạng nền tảng của linh mục.

Nếu như những hoạt động của Hội Thánh là giúp cho mọi người nhận ra Đức Ki-tô đang hiện hữu, thì linh mục hiện diện trong giáo xứ cũng là để Đức Ki-tô hiện hữu một cách sống động nơi cộng đoàn. Đây cũng chính là điều mà thánh Phao-lô đã khẳng định: “Tôi sống, nhưng không phải là tôi sống, mà là Đức Ki-tô sống trong tôi.” (Gl 2.20). Bởi vậy, loan báo Tin Mừng chính là loan báo một Đức Ki-tô đang hiện hữu trong một Hội Thánh đang hiện diện. Vì thế, điều kiện cần để loan báo Tin Mừng chính là sống tinh thần hiệp hành. Điều này lệ thuộc vào sự hiệp hành của chính linh mục ở nơi cộng đoàn tín hữu mà ngài đang mục vụ, từ đó cộng đoàn nơi ấy sẽ ngày càng được thăng tiến. Để được như thế, linh mục cần phải tạo cho giáo xứ có được bầu khí của một cộng đoàn tập làm quen với sứ vụ sống chứng tá và loan báo Tin Mừng. Một cộng đoàn luôn sẵn sàng lên đường sẽ cho thấy tính năng động và mới mẻ của đức tin, thay vì một cộng đoàn ở yên tại chỗ, ù lì, chậm chạp và thụ động. Chính Đức Thánh Cha Phan-xi-cô đã thao thức rằng: “Tôi muốn có Giáo Hội bị bầm rập, bị tổn thương và dơ bẩn vì đã ở ngoài đường, còn hơn một Giáo Hội bệnh hoạn vì đóng cửa và thanh nhàn, bám víu vào sự an toàn riêng của mình” (Tông huấn Niềm vui Tin Mừng, số 49).

Theo Thánh Mát-thêu, sứ vụ loan báo Tin Mừng chính là “làm cho muôn dân thành môn đệ” (Mt 28, 19-20). Chúa Giê-su không nói làm bằng cách nào, nhưng là do sáng kiến của mỗi. Đó có thể là bằng cách truyền đạt giáo lý, trao đổi kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm sống đức tin của mình. Có thể nói, chính kinh nghiệm là môn đệ của mình sẽ giúp người khác trở thành môn đệ của Chúa. Do vậy, đức tin không chỉ bó hẹp ở khối kiến thức nhưng cần phải đem ra thực hành trong đời sống. Điều này liên hệ tới ý niệm “Hành hương” mà Đức Thánh Cha Phan-xi-cô đã chọn cho Năm Thánh 2025: “Những người hành hương của hy vọng”. Dưới ánh sáng của lời Đức Chúa nói với Abraham trong đoạn trích St 12, 1-2 sẽ soi sáng cho ý niệm ‘Hành hương’: “Hãy rời bỏ xứ sở, họ hàng, nhà cha ngươi, mà đi tới đất Ta sẽ chỉ cho ngươi, Ta sẽ làm cho ngươi thành một dân lớn, sẽ chúc phúc cho người. Ta sẽ cho tên tuổi người được lẫy lừng, và người sẽ là một mối phúc lành.” Như thế, hành hương trước tiên là một nỗ lực ‘từ bỏ’ nhiều thứ thật chính đáng theo như sự khôn ngoan của thế gian vẫn thường làm. Tiếp đến là không ngừng ‘đi tới’ nơi Chúa sẽ chỉ cho ta và đặt để tương lại đời mình trong sự quan phòng yêu thương của Thiên Chúa. Có lẽ, đây mới là một cuộc ‘hành hương’ đúng nghĩa. Và như thế, đối với mỗi Ki-tô hữu, cuộc sống trần gian chỉ là một cuộc lữ hành cùng nhau bước đi tiến về quê hương đích thực trên trời (Pl 3,20).

Chia sẻ mục vụ

Trong giờ chia sẻ mục vụ sáng thứ Sáu, ngày 06/11, Đức TGM Giu-se mời gọi: Việc tĩnh tâm năm của các linh mục triều không thuần túy là tĩnh tâm tu đức nhưng là tĩnh tâm mục vụ nhằm mục đích gặp gỡ, chia sẻ, cầu nguyện để hướng tới mục vụ giáo xứ. Vì thế, sau những trình bày dự phóng của một số Ủy ban, ngài mời gọi quý cha cố gắng cộng tác trong các hoạt động chung của TGP. Một cách cụ thể, Đức TGM Giu-se mời gọi quý cha hướng tới Năm Thánh 2025 sắp tới với cái nhìn thánh thiện, thiêng liêng và ý thức trong nhịp sống của Giáo hội. Dựa trên những ý kiến đóng góp của quý cha trong cuộc họp Hội đồng Linh mục vào ngày 29/10/2024 tại Trung tâm Mục vụ, Đức TGM Giu-se đã đưa ra một số quyết định:

1. Về định hướng năm mục vụ 2025

TGP Hà Nội chọn định hướng mục vụ cho năm 2025 là: “Năm canh tân đời sống đức tin trong Phụng vụ”, với mục đích lưu ý các linh mục chú trọng tới việc cử hành Phụng vụ, chuẩn bị chu đáo bài giảng cũng như nghi thức, quan tâm đến việc trang trí cung thánh, chuẩn bị ca đoàn. Khi ý thức như thế, linh mục vừa tuân theo kỷ luật của Giáo Hội, vừa thể hiện được lòng đạo đức cá nhân cũng như của cộng đoàn. Năm Mục vụ này cũng nhằm mục đích giúp người tín hữu học hiểu Phụng vụ và nhờ đó, họ tham dự Phụng vụ cách ý thức và hữu hiệu hơn. Ủy ban (UB) Phụng vụ và UB Giáo lý sẽ soạn thảo chương trình học hỏi Phụng vụ, và tổ chức các khóa huấn luyện cho thừa tác viên ngoại thường của Bí tích Thánh Thể, đọc sách, giúp lễ,…

2. Về Năm Thánh 2025

Năm 2025 cũng là Năm Thánh thường lệ của Giáo hội Công giáo hoàn vũ. Nghi thức khai mạc Năm Thánh cấp giáo phận sẽ cử hành tại nhà thờ Chính Tòa Hà Nội, vào Chúa Nhật – Lễ Thánh Gia – tức là, ngày 29/12/2024. Thánh lễ bế mạc Năm Thánh cấp giáo phận sẽ cử hành tại Trung tâm hành hương toàn quốc kính các Thánh Tử đạo Sở Kiện, vào Chúa Nhật, ngày 28/12/2025. TGP Hà Nội sẽ thiết lập Ban Tổ chức Năm Thánh và Năm Canh tân đời sống đức tin trong Phụng vụ.

Bảy nơi được chọn để cử hành Năm Thánh 2025 trong TGP Hà Nội bao gồm: Nhà thờ Chính Tòa Hà Nội, Tiểu vương cung Thánh đường Sở Kiện, nhà thờ Bằng Sở, Từ Châu, Bút Đông, Vĩnh Trị và Mường Cắt.

Các UB khác cộng tác với UB Phụng Tự để xây dựng kế hoạch cụ thể, hướng dẫn và kết hợp với các cha xứ, triển khai việc cử hành Năm Thánh 2025 và Canh tân đức tin trong Phụng vụ, hầu mang lại những hoa trái thiêng liêng cho đời sống đức tin các tín hữu.

Các linh mục có trách nhiệm hàng đầu trong việc phổ biến cũng như áp dụng các quy định của chương II, tài liệu Canh tân đời sống đức tin theo tinh thần Công nghị TGP Hà Nội 2022, về canh tân cử hành việc thờ phượng.

3. Về việc thiết lập giáo xứ mới

Dựa trên tiêu chuẩn được quy định tại nghị quyết số 01/2023/NQ-TTGMHN, cũng như việc bầu chọn các thành viên Hội đồng Linh mục trong Hội nghị thường niên năm 2024, các giáo họ sau đây sẽ được quyết định áp dụng giai đoạn chuẩn xứ: Hạ Đoạn, Bình Chính, Đầm Mơ, Linh Nội, Quế Dương Bãi và Đa Ngư.

4. Thiết lập Ủy ban Văn hóa và Lịch sử

TGP sẽ thiết lập UB Văn hóa và Lịch sử, với mục đích khai thác các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống đức tin, lưu giữ, bảo quản và trưng bày các tài sản vật thể và phi vật thể liên quan tới đức tin, đặc biệt là khảo cứu và phổ biến các tài liệu liên quan tới lịch sử TGP Hà Nội.

5. Về quy chế cho Trung tâm Hành hương kính Thánh Phê-rô Lê Tùy

Từ nhiều năm nay, số người hành hương về Trung tâm Hành hương (TTHH) kính Thánh Phê-rô Lê Tùy tại Bằng Sở càng ngày càng đông, và Bề trên TGP đã thiết lập Trung tâm hành hương cấp giáo phận. Để TTHH này hoạt động đúng theo hướng dẫn của Giáo luật, tại các điều từ 1230 đến 1234, cần phải có một Quy chế hoạt động cụ thể. Tòa TGM Hà Nội và Cha Giám đốc Đền Thánh Phê-rô Lê Tùy – Bằng Sở sẽ biên soạn quy chế và trình Bề trên giáo phận phê chuẩn trong năm 2024.

6. Về việc điều hành các nhà hưu dương Linh mục

Trong tương lai, số các linh mục hưu dưỡng sẽ đông thêm. Hiện tại, TGP Hà Nội chưa có Quy chế dành riêng cho các linh mục hưu và dưỡng bệnh. TGP Hà Nội giao cho Văn phòng Tòa TGM Hà Nội soạn thảo quy chế, với sự cộng tác của các thành viên Quỹ nuôi dưỡng các giáo sĩ trong TGP Hà Nội.

Cũng trong kỳ tĩnh tâm này, Ban Caritas của TGP đã tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho quý Cha. Vào chiều ngày 08/11, quý Cha thuộc các giáo hạt đã thay phiên nhau Chầu Mình Thánh Chúa từ 14h30 đến 17h00 trong bầu khí sâu lắng và riêng tư với Chúa. Thánh lễ tạ ơn lúc 5h30, ngày 09/11 do Đức TGM Giu-se chủ sự đã khép lại tuần tĩnh tâm năm 2024 của linh mục đoàn với nhiều ơn Chúa.